اهميت ندارد

گويي در تئاتر کشور ما اهميت ندارد که روز به روز به تعداد اهالی تئاتر افزوده می‌‌شود ولی تعداد سالن‌ها همان است. به بهانه‌ي کم‌بود سالن سال به سال از تعداد روزهای اجرای يك نمايش کم مي‌شود. مسئولان ابدا نگران نيستند. گويي تعيين زمان اجرا و تعداد اجرا برای هر نمايش تنها وظيفه‌ي مسئولان است. گويي ساختن سالن يا احيای سالن‌هاي بي‌ا‌ستفاده را وظيفه‌ي خود نمي‌دانند.  کم‌بود سالن هر بدی که داشته باشد به علت تعداد زياد متقاضيان اجرا در مقايسه با تعداد کم سالن‌ها برای کسانی که از طريق مميزی ارتزاق مي‌كنند وضعيتی پربرکت است. پس اهميت ندارد که تعداد سالن‌های اجرای تئاتر اندک است. اهميت ندارد که سالن‌های بسياری در سراسر کشور بي‌استفاده مانده است. اهميت ندارد که نمايش‌تان از کيفيت لازم برخوردار باشد، اهميت ندارد که از سوی تماشاگران مورد استقبال واقع شده باشد در هر صورت نمايش‌تان همان اندازه اجرا خواهد داشت که يک نمايش فاقد کيفيت و الکن در ارتباط با مخاطب اجرا خواهد داشت. مي‌پرسيد چرا؟ پاسخ آماده است. ديگران هم نوبت اجرا دارند. به خاطر ديگران. اهميت ندارد شما چند ساعت چند روز و با چه شرايط طاقت‌فرسايی نمايش‌نامه نوشته يا نمايشی را برای اجرا آماده کرده‌ايد. شما همان‌قدراجرا خواهيد داشت که نمايشی فاقد تمرين اجرا خواهد داشت. اهميتی ندارد که شما مي‌كوشيد نمايش‌نامه‌اي متفاوت و در عين حال جذاب برای مخاطب بنويسيد. اهميت ندارد که مي‌كوشيد تماشاگران بيگانه با تئاتر را به هنر تئاتر علاقه‌مند کنيد.

در چند سال اخير هر کارگردانی در شورای ساخت نمايش خود که شورای تصميم‌گيری درباره‌ي بودجه‌ي نمايش است متوجه مي‌شود هر سالن نمايش بودجه‌ي خاص خود را دارد پس اگر کارگردانی قرار باشد در تالار نو اجرا کند اهميتی ندارد که چه سابقه‌ي درخشانی دارد، استقبال مخاطبان از نمايش‌هاي گذشته‌ي او و حتی کيفيت بالای نمايش کنونی او اهميتی ندارد. اين هم که چه کسانی در کارش بازی مي‌كنند و با چه سوابقی اهميت ندارد. به او گفته مي‌شود که بودجه‌ي تالار نو کم‌تر از بودجه‌ي تالار چهارسو است و بودجه‌ي تالار چهارسو از اصلی کم‌تر. اين نگاه غيرمسئولانه به سالن‌هاي نمايش بدون ترديد منجر به درجه‌بندی سالن‌ها شده است. گويی ارزش اقتصادی نمايش نه به دست‌اندركاران و کيفيت کار بلکه به محل اجرای آن وابسته است. نتيجه اين‌كه اهميت ندارد نمايش‌تان اين بار شايد مناسب تالار نو باشد. اهميت ندارد که شما عميقا احساس مي‌كنيد نمايشی که مي‌خواهيد اجرا کنيد چه‌قدر مناسب اجرا در تالار مولوی يا سالن کوچک اداره تئاتر يا تالار نو است. عزم‌تان را جزم مي‌كنيد که تصميم‌‌گيرندگان را قانع کنيد نمايش‌تان فقط و فقط مناسب سالن اصلی يا چهارسو يا قشقايی است و لاغير. و شما به هر صورت اجازه‌ی اجرا مي‌گيريد. پس لب‌خند بزنيد. نگرانی درونی خود را آشکار نکنيد. اهميت ندارد که خيلی‌ از ديگران اجازه‌ي اجرا نگرفته‌اند. اهميت ندارد که سالن‌های تئاتر از ويژگي‌های استاندارد و لازم سالن‌های اجرا برخوردار نيست. اهميت ندارد شما و بازيگران‌تان در هنگام اجرا احساس امنيت نمي‌كنيد. اهميت ندارد که تماشاگران در وضعيت ناامنی به سر مي‌برند و اگر حادثه‌ای در سالن رخ دهد جبران‌ناپذير خواهد بود‌.

گويی در تئاتر کشور ما اهميت ندارد که...در تئاتر کشور ما چه چيزی اهميت دارد؟

محمد يعقوبی

20-9-85