تئاتر براي همه؟

تئاتر براي همه. عبارت زيبايي ست. اين شعار جشن‌واره‌ي تئاتر امسال است. سال 1383. اين سال فراموش نخواهد شد چون از آغاز سالي پرماجرا براي اهالي تئاتر بود. در تركيب هيئت بازخواني امسال سه نمايش‌نامه‌نويس حضور داشتند كه نويدبخش يك داوري كيفي و تخصصي بود اما محمد چرمشير، حميد امجد و افروز فروزند سه نمايش‌نامه‌نويس از پنج داور مرحله‌ي بازخواني  چنان داوري حيرت‌آوري از خود به يادگار گذاشتند كه تا سال‌ها بايد براي رفع اتهام از خود و زدودن كدورت در ميان اهالي تئاتر صبر پيشه كنند. آثار كساني در مرحله‌ي بازخواني توسط داوران رد شده بود كه ديگر نيازي به تاييد صلاحيت‌شان به عنوان نمايش‌نامه‌نويس نبود: شكسپير، فرهاد ناظرزاده كرماني، محمود استادمحمد، جمشيد خانيان، رضا صابري، عبدالحي شماسي، اسماعيل خلج، محمد اميريارحمدي، محمد يعقوبي، كورش نريماني، شبنم طلوعي و...

محمد اميريارحمدي كه در سال گذشته به‌خاطر نمايش‌نامه‌اش تيغ كهنه در مرحله‌ي بازخواني به تشخيص داوران مرحله‌ي بازخواني جايزه‌ي اول نمايش‌نامه‌نويسي را گرفته بود و سپس در جشن‌واره‌ي سال گذشته هم توسط داوران جايزه‌ي دوم نمايش‌نامه‌نويسي را گرفته بود نمايش‌نامه‌ي امسال‌ش نمايش‌نامه‌ي شب آخر دنيا در مرحله‌ي بازخواني رد شده بود. تنها راه ممكن نمايش‌نامه من هم يكي از آثار رد شده بود ولي به همت نادربرهاني كه اثرش در مرحله‌ي بازخواني تصويب شده بود، بله با حمايت بي‌دريغ او، با همراهي مداوم او من و محمد اميرياراحمدي توانستيم با پشتيباني يكي دو نمايش‌نامه‌نويس ديگر حركتي را آغاز كنيم كه در پايان با پشتيباني كانون نمايش‌نامه‌نويسان و سپس كانون كارگردانان و سرانجام با حمايت هيئت مديره‌ي خانه‌ي تئاتر منجر شد به مهم‌ترين حركت صنفي خانه‌ي تئاتر ايران در سال 1383. مركز هنرهاي نمايشي ناگزير به تمكين شد و از خانه‌ي تئاتر دعوت كرد با بيست نمايش‌نامه براي مرحله‌ي بازبيني به منظور اجرا در روزهاي جشن‌واره و بيست نمايش‌نامه براي برنامه‌ي نمايش‌نامه‌خواني معرفي كند. گرچه اين دعوت خيلي دير صورت گرفت و 9 كارگردان از حضور در جشن‌واره انصراف دادند اما از 11 نمايش‌نامه‌ي خانه‌ي تئاتر 8 نمايش‌نامه در مرحله‌ي بازخواني تصويب شد و نمايش‌نامه‌ي من جزو ده متن اول انتخاب‌شده در مرحله‌ي بازبيني شد. ولي تعداد بسياري از آثار معرفي شده توسط خانه‌ي تئاتر در ليست نمايش‌هاي مشروط به بازبيني مجدد قرار گرفت و بعد از بازبيني مجدد براي حضور در جشن‌واره مردود اعلام شد. در ميان آثار رد شده در مرحله‌ي بازبيني نام نادر برهاني، محمد اميرياراحمدي، حسين كياني، محسن عليخاني، مسعود موسوي، شكوفه ماسوري، هوشمند هنركار و ...ديده مي‌شود. من به شخصه در اين مواقع تمايل به اعلام انصراف به حمايت از دوستان‌م دارم اما نام نمايش‌م در ليست برنامه‌هاي جشن‌واره اعلام شده و بازيگران‌م پس از دست كم دو ماه تمرين تمايل به حضور در جشن‌واره دارند به ويژه كه تعداد قابل توجهي از بازيگران‌م اولين بار است كه در تئاتر شهر به روي صحنه مي‌روند. عميقا دوست دارم اعلام كنم از بودن در جشن‌واره‌اي كه اين همه باعث دل‌خوري فعالان تئاتر كشور ما شده ناخشنودم.

محمد يعقوبي

دي‌ماه 1383