خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: فرهنگ و هنر - تئاتر

محسن حسيني و محمد يعقوبي روز گذشته در ششمين نشست تخصصي كانون كارگردانان خانه‌ي تئاتر درباره‌ي لزوم شكل‌گيري گروه‌هاي تئاتري و موانع موجود بر سر راه آن به گفت وگو نشستند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)،‌ محسن حسيني ‌با تاكيد بر اينكه در شرايط فعلي امكان شكل‌گيري گروههاي تئاتري وجود ندارد، گفت: يك گروه قبل از هرچيز نياز به خدمت دارد و مي‌بايستي زير نظر دولت و اسپانسرها و به صورت مشترك شكل بگيرد، اما اين درحالي است كه اين مقوله در تئاتر ايران تبديل به يك اتوپيا شده است.

وي در ادامه به وضعيت حمايت اسپانسرها از فعاليتهاي تئاتري، اشاره كرد و ‌گفت: امروزه بحث اسپانسر در حوزه‌ي تئاتر تبديل به يك حركت توهين آميز شده است و از سوي ديگر گروهها و شركتهاي مختلف چندان راغب به جذب اسپانسر نيستند، چون اساسا مشاوران فرهنگي، هنري ندارند كه در اين زمينه به آنها كمك كند.

وي اضافه كرد: اين شركتها تنها به فروش كالاي خود فكر مي‌كنند. در حاليكه در ساير كشورها، اسپانسرها با حمايت از يك نمايش همانند عقابهاي شكاري به دنبال تئاترهاي به روز مي‌گردند كه در فستيوالها و يا مجامع تئاتري اجرا مي‌شود.

كارگردان "شهرزاد و هفت قصه‌اش" تصريح كرد: متاسفانه ما حتي در جشنواره تئاتر فجر هم نتوانستيم اسپانسر داشته باشيم و از طريق آن مديران فستيوالهاي معتبر جهان را جذب كنيم، زيرا در قبال اين تعداد مهمان خارجي كه در فستيوال فجر شركت كردند، گروهي به اين كشورها اعزام نشدن و تنها سفر خارجي گروه‌هاي تئاتري ايران به جشنواره‌اي همچون روبرتو چولي انجام شد كه ارزشي ندارد.

وي در ادامه به جشنواره بين‌المللي ادبيات نمايشي معاصر اشاره كرد و گفت: چندي پيش در برلين شاهد برگزاري اين جشنواره بودم كه پنج سال يك‌بار شكل مي‌گيرد و امسال ويژه‌ي آثار آسيايي بود، در حالي كه متاسفانه از ايران هيچ گروه نمايشي حضور نداشت و اين موضوع ناشي از رايزني غلط مسوولان تئاتري ايران است كه در جايي كه بايد حضور داشته باشند، نيستند.

حسيني به فقدان گروه‌هاي آزاد تئاتري در ايران اشاره كرد و گفت: اين گروه‌ها امكان شكل‌گيري ندارند، چون دولت تهيه كننده، ‌توليد كننده و تنها سرمايه‌گذار تئاتر در ايران است، در صورتيكه در دنيااينگونه نيست.

وي اضافه كرد: گروه نياز به يك مكان ثابت و يك قدرت مالي براي تامين نيازهاي‌اش دارد، از سوي ديگر يك گروه بايد مصوبه و اساسنامه‌اي داشته باشد كه به تاييد قانون و ثبت موسسات رسيده باشد تا از اين راه امكان دفاع از فعاليتهاي خود و يا شكايت در قبال بي‌قانوني‌ها را داشته باشد، در صورتي كه اينجا يك كارگردان تئاتر حتي با يك قرارداد كتبي‌ هم توانايي حمايت از خودش را ندارد و همه چيز به يك شوخي بدل شده است.

به گزارش خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)،‌ در ادامه‌ي اين نشست محمد يعقوبي با اشاره به اساسنامه‌ي گروه تئاتر "اين روزها" كه توسط وي تنظيم شده است، گفت: ما اين اساسنامه را نوشتيم، ولي خودم بهتر از هر كس مي‌دانم كه اين اساسنامه يك شوخي است چون قابليت اجرايي ندارد.

وي خاطرنشان كرد: هيچ گروه تئاتري بدون وكيل امكان فعاليت ندارد و بايد قبول كنيم كه امروزه ريش سفيدي،‌ راه به جايي نمي‌برد و بايد در قبال تخلفاتي كه صورت مي‌گيرد، از طريق مرجع قانوني و با شكايت كتبي اقدام كنيم و اين كار تنها از طريق يك وكيل دادگستري به نتيجه مي‌رسد، در حاليكه به اعتقاد من چنين موضوعي در سيستم تئاتري ايران اساسا وجود ندارد.

كارگردان نمايش "ماه در آب" ادامه داد: ما هميشه يك اساسنامه براي گروهمان مي‌نويسيم، چون صحبت از استقرار گروه‌ها است. ولي فكر مي‌كنم چنين طرحهايي همانند افتادن از آن طرف بام است، زيرا كه در شرايط فعلي اساسا گروهي وجود ندارد و به دنبال آن ناگهان با طرح استقرار گروهها متوجه مي‌شويم كه از زمين و آسمان گروه تئاتري سبز مي‌شود.

يعقوبي تنها راه سازماندهي شدن چنين طرحهايي را امكان ثبت شركتي اين گروه‌ها، دانست و گفت: طبق مصوبه‌هاي ارشاد، در قبال هر موسسه‌ي هنري كه به ثبت مي‌رسد، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بايد كمك مالي به آن گروه و موسسه داشته باشد. در حالي كه طي سالهاي اخير بيشترين كمك ارشاد به موسسات و گروه‌هاي سياسي بوده است و مثل هميشه هيچ اميدي به قانون شدن اين مسائل وجود ندارد، چون اساسا چشم‌انداز درستي در اين مسير وجود ندارد.

اين كارگردان و نمايشنامه نويس در ادامه صحبتهاي‌اش به عدم وجود زمينه‌هاي قانوني فعايت تئاتر در ايران اشاره كرد و گفت: ما در مورد تئاتر هنوز هيچ قانوني نداريم و اين موضوع دردناك است كه همه مسائل تئاتري‌ها تنها به مصوبه‌هاي انقلاب فرهنگي بر مي‌گردد، درحاليكه اگر اين قانون با جزئيات براي تئاتر ايران ايجاد شود، گروهها مي‌تواند به صورت مستمر و راحت به ثبت خود بپردازند و ضرورت تئاتر هم در جامعه احساس خواهد شد.

يعقوبي خاطرنشان كرد: در كشور ما قانون است كه "عرف" را در مشت گرفته است و اجازه نمي‌دهد كه "عرف"، نيازهاي خود را در جامعه تعريف كند بنابراين ضرورت تئاتر هم شناخته نمي‌شود و از سوي ديگر به خلاقيت و ابتكار گروهي نيز اجازه‌ي حركت داده نمي‌شود.

وي سپس به وضعيت اجراي نمايش‌اش در مجموعه‌ي تئاتر شهر اشاره كرد و گفت: اين نمايش با وجود داشتن مخاطب بايد طي 20 اجرا تمام شود و جاي خود را به كار ديگري مي‌داد اما معتقدم زمانيكه نمايشي تماشاگر دارد بايد به آن اجازه بدهند كه به اجراي خود ادامه دهد تا به اقتصاد تئاتر هم توجه شود و از سوي ديگ مسوولان ذيربط نيز متوجه شوند كه برخلاف تصورات آنها تئاتر وضعيت خوبي دارد.

محسن حسيني هم در تاييد حرفهاي يعقوبي، گفت: نمايندگان و مسوولان تئاتري بايد اين مسئله را فراموش كنند كه تئاتر پول مي‌آورد و در ازاي آن بايد به زمينه‌هاي شكل‌گيري رپرتوارهاي نمايشي فكر كنند، تا يك تئاتر موفق بعد از يك دوره اجراي از بين نرود و به دست فراموشي سپرده نشود.

وي تصريح كرد: تئاتر شهر جاي دانشجو نيست، در حالي كه امروزه اين مساله به غلط جا افتاده است و تئاتر شهر به محل تردد دانشجويان و اجراي نمايشهاي آنها تبديل شده است، به همين دليل هم بعد از يك مدت مي‌بينيم كه دانشجويان برسر كلاسهاي دانشگاه حاضر نمي‌شوند، چون سطح كاري خود را بالاتر از اين مي‌دانند.

يعقوبي نيز معتقد است: اگر اين مساله را در سطح كلان‌تري باز كنيم متوجه خواهيم شد كه چيستي تئاتر هنوز در آموزش و پرورش ايران به عنوان يك نهاد پايه جا نيافتاده است و اين درحالي است كه واحد تئاتر در مدارس بايد به عنوان يك درس اختياري وجود داشته باشد تا دانش آموزان را از همان ابتدا با تئاتر آشنا كند و اين جنبش را از زير ساختها ايجاد كند و مطمئنا اگر اين اتفاق بي‌افتد قانونگذاران نيز به فكر قانوني كردن تئاتر مي‌افتند.

براساس اين گزارش و در ادامه‌ي اين نشست، ايرج راد، مدير عامل خانه‌ي تئاتر با تاييد حرفهاي مطرح شده و با اشاره به مصوبات شوراي انقلاب فرهنگي گفت: خوشبختانه مصوبات شوراي انقلاب فرهنگي در مورد تئاتر خيلي خوب است و من هم به اعضاي كميسيون فرهنگي هم گفتم كه اگر تنها 50 درصد از اين مصوبات اجرا شود، در اين صورت مشكلات ما هم حل خواهد شد، در حالي كه متاسفانه هيچگاه اين مصوبات تا به امروز اجرايي نشدند.

راد در ادامه به پيشنهاد ديگر كميسيون فرهنگي مجلس در مورد سالنهاي نمايش اشاره كرد و گفت: در يك دوره‌اي اعلام كردند كه ادارات وقتي مي‌توانند بعد از ساعتها اداراي سالنهاي خود را دراختيار گروه‌هاي تئاتري قرار دهند، در حالي كه اين موضوع هيچ‌گاه به صورت قانون درنيامد و پيرو آن هيچ سازمان نيز از آن تبعيت نكرد اما بايد براي چنين طرحهاي برنامه‌ريزي صورت بگيرد تا امكان اجرايي شدن آن حاصل شود.

مدير عامل خانه‌ي تئاتر در ادامه به مساله برگزاري رپرتوارهاي تئاتري اشاره كرد و گفت: در تئاتر،‌عوامل حرفه‌اي زيادي وجود دارند كه به صورت دائم امكان كار كردن ندارد و در كنار آنها نمايشهاي بسيار موفقي هم به صحنه مي‌روند كه با تعداد اجراهاي محدود، هميشه در لابه‌لاي كارهاي ديگر گم مي‌شوند و به همين دليل نياز جدي به برگزاري رپرتوار تئاترها ديده مي‌شود تا ارزش اين كارها را نشان دهيم.

وي در پايان گفت: گروههايي كه امروزه تشكيل مي‌شوند بايد به كار خود اعتقاد داشته باشند و بتوانند بخشي از هزينه‌هاي خود را تامين كنند و متكي به كار خود باشند و در كنار آنها خانه‌ي تئاتر هم موظف است كه به شكل گيري گروه‌هايي كه كارهاي اجرايي مي‌كند، كمك كند.

انتهاي پيام