سايه ماه زير امواج

نسخه شماره 724 - 1385/07/25 -

نگاهي به نمايش «ماه در آب» به نويسندگي و کارگرداني محمد يعقوبي;

سايه ماه زير امواج

حسين سينجلي- نمي دانم براي نوشتن از محمد يعقوبي و آخرين کارش بايد از کجا شروع کنم. به عبارتي محمد يعقوبي براي من يک تئاتري ايده آل و کامل است که روز به روز نيز در جهت رشد و تکميل اين تکامل، سرعت بيشتري مي گيرد و انصافا پا به پايش رفتن گرچه بعضا سخت مي شود اما بي نهايت آموزنده و شيرين است. يعقوبي از آن دسته کارگرداناني است که در برخورد اول اگر کسي او را نشناسد سخت بتواند حدس بزند که او يک کارگردان تئاتر است، چرا که به ظاهر از ريش و مو وکلاه و پيپ و ... مخصوص بعضي کارگردان ها که به گونه اي مشخصه اي برايشان شده در ظاهرش خبري نيست و بي اغراق وخارج از هرگونه بزرگ نمايي، تواضعي منطقي و منشي انساني، افکاري به روز و جاري و کلامي و چهره اي پر از گرمي و صميميت اصلي ترين مشخصه هايي است که به نظرم محمد يعقوبي را از خيلي همکاران تئاتري اش مخصوصا بعضي کارگردانان محترم! متمايز و متفاوت کرده است،که اين تمايز و تفاوت در آثارش نيز کاملا مشهود است. خلاصه اينکه چنانچه بخواهم از محمد يعقوبي بنويسم جسارت بزرگي است و در حوصله يک يادداشت روزنامه اي نمي گنجد، هرچند اين جسارت را نيز به خود نمي دهم که چنين کاري بکنم زيرا که در اين زمينه مي پندارم که بايد فقط بياموزم و بياموزم و هيچ نگويم.
«ماه درآب» در سايه
نمي دانم چرا با يک چنين مقدمه اي نوشتن از نمايش «ماه درآب»، آخرين کار محمد يعقوبي که در تالار سايه مجموعه تئاتر شهر روي صحنه است را شروع کردم اما اين را مي دانم که تعداد وجوهاتي که بتوان از محمد يعقوبي براي نوشتن و گفتن انتخاب کرد آن قدر زياد است که انتخاب را برايم سخت کرده که چنين آغاز کردم.اما «ماه درآب»پس از «زمستان 66»، «رقص کاغذ پاره ها»، «قرمز و ديگران»، «گلهاي شمعداني»، «تنها راه ممکن» و ... آخرين کار صحنه اي محمد يعقوبي، داستان زني را روايت مي کند که قبل از آنکه اتفاقي برايش رخ دهد، آن اتفاق را در خواب مي بيند. به نظر «ماه در آب» نمايشنامه اي ديگر از يعقوبي است که با حفظ نگاه واقع گرايانه خاص او، مسايل و مباحث يک نسل از انسان ها را مورد بررسي و باز بيني و مرور قرار مي دهد. «آي سودا» زندگي زني که يعقوبي آن را در نمايش «ماه در آب» به صحنه آورده است به واقع نوعي از زندگي آشفته امروزي است که به وضوح مي توان ردپايش را در شخصيت هاي قبلي نويسنده نيز ديد و يافت. دغدغه هاي آي سودا، دغدغه هايي است که بسياري از ما را نيز با خوددرگير کرده و نمي توان به راحتي از کنارشان گذشت و به نظرم در اينجا نيازي به بيان دغدغه هاي آن زن نيست چرا که با رفتن به سالن سايه مي توان به آنها پي برد. اما آنچه مي پندارم گفتنش ضروري است، اين است که در نمايش «ماه در آب» از طرفي مانند بقيه کارهاي نويسنده و کارگردانش داراي شناسه هاي خاص خود مي باشد، ايستايي، صحنه هاي کوتاه، رفت و آمدهاي نور و بازيگر درصحنه، شيوه رساندن بازيگران به نقش، ساختار اپيزوديک، ديالوگ نويسي منحصر به فرد و نوع روايت بدون خط و خطوط را مي توان از جمله آن شناسه ها دانست و همين هاست که «ماه در آب» را بدون تعارف متفاوت و متمايز مي کند. البته نوآوري هايي که در اين نمايش با توجه به امکانات محدود سالن هاي تئاتري ، مي بينيم و هر کدامشان هم ظرافت خاص خودش را دارد. همچنين بهره بردن از وسايل و امکانات جديد در صحنه نمايش حداقل براي تماشاگر ايراني تئاتر از ديگر نقطه هاي بسيار پر رنگ «ماه در آب» است. از طرفي ديگر يعقوبي در ترسيم و اجراي «ماه درآب» و به صحنه کشاندن و نشان دادن خانواده اي که درکشاکش مشکلات فراوان حيرانند و در حال نرم کردن دست و پنجه با آن ها هستند، با يافتن خط صحيح ارتباطي بين گذشته شخصيت ها و اکنونشان و ترسيم درست خط داستاني، بسيار هوشمندانه، موفق شده تا سوال اصلي خود را نه تنها فقط در همان ساعات اجراي نمايش بلکه در ذهن و جان مخاطب و تماشاگر چون آمپولي ضروري چنان مي زند که کمتر ديدم فردي را که «ماه در آب» را ديده باشد وحداقل چند روزي بعد از اجرا هنوز درگيرش نباشد.مخلص کلام اينکه «ماه در آب» آدميان را به دو نيم قسمت مي کند. گروهي از آنها که خواهانند تا براي دست يافتن به روياهايشان زندگي کنند و گروهي ديگر آناني که رويايشان توسط گروه اول ازبين مي رود. به هر ترتيب چه زن ها و چه مردها ازدواج را اختراع کرده باشند، اين مساله را يعني مقوله «خيانت» و «ازدواج» کردن يا نکردن انسان ها را يعقوبي به بهترين شکل ممکن هم به لحاظ نمايشي و تئاترال و هم به لحاظ محتوي به آن پرداخته است.در «ماه در آب» ناهيد مسلمي، آيدا کيخايي، علي سرابي، فهيمه امين زاده، سعيد چنگيزيان، اميرحسين حسيني و رژين صدر زاده به عنوان بازيگر حضور دارند و منوچهر شجاع نيز طراح صحنه مي باشد. «ماه درآب» هر روزبه جز شنبه ها ساعت 45:19 درتالار سايه مجموعه تئاتر شهر به روي صحنه مي رود و در اين مدت توانسته با استقبال چشمگير و قابل توجه تماشاگران مواجه شود.

نسخه چاپي

ارسال به دوستان

سياسي

گوناگون

اجتماعي

حوادث

اقتصادي

شهرستانها

ورزشي

دانشگاه

گردشگري

ديپلماسي

ادب و هنر